อาหารปั่นผสม อาหารสายยาง สูตรใช้เครื่องช่วยหายใจ !สำหรับผู้ป่วยที่ ใช้เครื่องช่วยหายใจ (Ventilator) การจัดสูตรอาหารปั่นผสม (Blenderized Diet) มีความละเอียดอ่อนกว่าปกติครับ เพราะเป้าหมายหลักคือ "การลดภาระของปอด" เพื่อให้ผู้ป่วยเหนื่อยน้อยที่สุดและสามารถหย่าเครื่องช่วยหายใจได้เร็วขึ้น
หลักการสำคัญคือสูตร "ไขมันดีสูง คาร์โบไฮเดรตต่ำ" (High Fat, Low Carb) ครับ
ทำไมต้อง "แป้งน้อย ไขมันสูง"?
เมื่อร่างกายย่อย แป้ง (คาร์โบไฮเดรต) จะเกิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO 2 ) ในปริมาณมาก ซึ่งปอดที่อ่อนแอจะขับออกไม่ไหว ทำให้ผู้ป่วยหอบเหนื่อย แต่การย่อย ไขมัน จะเกิดก๊าซ CO 2 น้อยกว่ามาก
ตัวอย่างสูตรอาหารปั่น (ปริมาณรวมประมาณ 1,000 ซีซี)
สูตรนี้เน้นพลังงานเข้มข้น เพื่อไม่ให้ปริมาณน้ำเยอะเกินไปจนไปเบียดปอดครับ
1. แหล่งโปรตีน (เน้นซ่อมแซมกล้ามเนื้อช่วยหายใจ):
ไข่ขาวต้มสุก: 8–10 ฟอง (ให้โปรตีนสะอาด ย่อยง่าย)
อกไก่ต้มสุก: 100 กรัม (ปั่นให้ละเอียด)
2. แหล่งคาร์โบไฮเดรต (ใส่พอประมาณเพื่อเป็นพลังงาน):
ฟักทองต้มสุก หรือ ข้าวกล้องต้ม: 100–150 กรัม (ลดปริมาณลงจากสูตรปกติประมาณ 20-30%)
3. แหล่งไขมันดี (หัวใจสำคัญของผู้ป่วยเครื่องช่วยหายใจ):
น้ำมันรำข้าว หรือ น้ำมันมะกอก: 3–4 ช้อนโต๊ะ (ช่วยเพิ่มแคลอรี่โดยไม่เพิ่มก๊าซเสียในปอด)
4. วิตามินและใยอาหาร:
ผักกาดขาว หรือ ตำลึง (ต้มสุก): 100 กรัม
กล้วยน้ำว้าสุก (ลูกเล็ก): 1 ลูก (ช่วยเรื่องการขับถ่าย)
5. ส่วนผสมอื่นๆ:
น้ำต้มสุก: เติมจนได้ปริมาตรรวม 1,000 ซีซี (แบ่งให้ 4-5 มื้อ ตามแผนการรักษา)
เทคนิคการให้สำหรับผู้ป่วยใช้เครื่องช่วยหายใจ
ท่านอนต้องเป๊ะ: ปรับเตียงสูง 45 องศาตลอดเวลา เพราะผู้ป่วยที่ใส่ท่อช่วยหายใจมีโอกาสสำลัก "น้ำลาย" และ "อาหาร" ลงปอดสูงมาก (Silent Aspiration)
ให้ช้าที่สุด: แนะนำให้ใช้เครื่องให้แนวต่อเนื่อง (Feeding Pump) หรือถ้าให้ด้วยมือ ต้องค่อยๆ ปล่อยให้ไหลช้าๆ มื้อละ 30-45 นาที
เช็กอาการท้องอืด: ลมในท้องที่ดันขึ้นมาจะทำให้กะบังลมทำงานยากขึ้น ผู้ป่วยจะหายใจลำบากกว่าเดิม หากท้องป่องมากให้แจ้งพยาบาลทันที
ความสะอาดระดับสูงสุด: เชื้อโรคจากอาหารที่ปนเปื้อนอาจทำให้ปอดอักเสบซ้ำเติม (VAP) จนไม่สามารถถอดเครื่องช่วยหายใจได้
💡 ข้อควรระวังพิเศษ
กรองอาหาร: ต้องกรองด้วยตะแกรงตาถี่ 2 รอบ เพื่อให้เนื้ออาหารเนียนที่สุด ป้องกันสายตัน เพราะการต้องเปลี่ยนสายยางบ่อยๆ ในผู้ป่วยวิกฤตจะทำให้ผู้ป่วยเหนื่อยและทรมานมาก
เฝ้าระวังค่าออกซิเจน: หากระหว่างให้อาหาร ค่าออกซิเจนปลายนิ้วตกลง หรือผู้ป่วยดูหอบเหนื่อยขึ้น ให้หยุดให้ทันที
